2. Uluslararası Kadın Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Kongresi

2. Uluslararası Kadın Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Kongresi Yıl:2017  Sayı: 2  Alan: Kongre

Burcu KÜÇÜKKAYA, İlknur DİNDAR, Remziye SEMERCİ, Seda SUNAR, Buket DERLEYEN, Elif KIZILOK KALE
ANNELERİN EMZİRME ÖZ-YETERLİLİĞİ İLE EK GIDAYA BAŞLAMA ZAMANLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ
 
Amaç: Anne sütü, bebeğin gereksinim duyduğu besin maddelerini uygun miktar ve kalitede içeren tek fizyolojik bebek besinidir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), bebeklerin doğumdan itibaren ilk altı ay süresince su dahil hiçbir ek gıda almadan sadece anne sütü verilmesini, bebekler altı aylık olduktan sonra sıvı ve katı ek gıdalara başlanmasını ve bu tamamlayıcı gıdaların yanı sıra en az iki yaşına kadar anne sütüne devam edilmesini önermektedir. Emzirme başarısını etkileyecek en önemli faktörlerden biri emzirme öz yeterlilik algısıdır. Bu çalışma annelerin emzirme öz yeterlilikleri ile ek gıdaya başlama zamanları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapıldı. Yöntem: Çalışma kesitsel ve tanımlayıcı tipte bir araştırma olup, 30 Aralık 2015 ile 30 Ocak 2016 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi’ne başvuran 0-24 aylık çocuğa sahip olan n= 282 anne ile yürütüldü. Araştırmanın uygulanacağı hastaneden yazılı izin alındıktan sonra, Trakya Üniversitesi Girişimsel (invaziv) Olmayan Klinik araştırmalar Değerlendirme Komisyonu’ndan etik izin alındı. Araştırmaya katılmayı kabul eden bireyler, araştırmanın amacı ve uygulanması hakkında bilgilendirildi ve sözel izin alındı. Veri toplama aracı olarak; araştırmacılar tarafından literatür taranarak oluşturulan ‘’Tanımlayıcı Veri Formu’’ ve ‘’Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği Kısa Formu’’ kullanıldır. Veri değerlendirilmesinde SPSS 21.0 paket programı kullanıldı. Veri değerlendirilmesinde tanımlayıcı özellikler sayı, yüzde, ortalama ile hesaplandı. Emzirme öz-yeterlilik algısı ile emzirme başarısı arasındaki ilişki Pearson Korelasyon analizi ile değerlendirildi. Sonuçların değerlendirilmesinde p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Annelerin yaş ortalaması 29.16±7.06, %27.7’i lise mezunu ve %88.3’ü ev hanımıydı. Annelerin %72.5’i ağızdan ilk kolostrum vermişti ve %69’u çocuğunu 24 aya kadar emzirmiştir. Annelerin %67.1’i ilk altı ayda sadece anne sütü vermiş ve ek gıdaya başlama zamanı 5.87±2.72 aydır. Annelerin %94.7’si emzirirken bir sorunla karşılaşmaktan endişelenmekteydi. Devlet hastanesinde, miadında ve epidural anestezi ile doğum yapan annelerin, doğar doğmaz bebeğine dokunan, ilk yarım saatte bebeğini emziren ve emzirme-ek gıda hakkında hemşire/ebeden bilgi alan annelerin emzirme öz-yeterlilik ölçek puan ortalamaları yüksekti (p<0.05). Ortaokul eğitimine sahip, ilçede-köyde yaşayan, preterm bebeği olan ve doğumdan sonra ilk bir saate bebeğine dokunamayan, bebeklerine ilk ağızdan mama veren annelerin ilk altı ayda anne sütü ile mamayı beraber kullandığı bulundu (p<0.05). Anne yaşı, çocuk sayısı, doğum sonrası bebeğe ilk dokunma süresi ile emzirme süresi arasında negatif korelasyon vardı. (p=0.001). Doğum sonu ilk dokunma ve ilk emzirme süresi ile emzirme öz-yeterlilik ölçek puan ortalamaları arasında negatif korelasyon vardı (p=0.001). Sonuç: Annelerin doğumdan sonra bebeklerine dokunma ve emzirme süreleri, doğum şekilleri, doğum zamanları, doğum yaptıkları yer ve emzirme bilgisi aldıkları kişiler emzirme öz-yeterlilik puan ortalamalarını etkiledi. Bebeğine doğumdan hemen sonra dokunan ve ilk yarım saatte emziren annelerin emzirme öz-yeterlilikleri daha iyiydi.

Anahtar Kelimeler: Emzirme Öz-Yeterliliği, Ek Gıda, Anne Sütü


 


Keywords: