2. Uluslararası Kadın Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Kongresi

2. Uluslararası Kadın Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Kongresi Yıl:2017  Sayı: 2  Alan: Kongre

Çiğdem BİLGE, Ergül ASLAN
JİNEKOLOJİK KANSERLERDE CİNSEL DANIŞMANLIĞIN ÖNEMİ
 
Giriş: Cinsellik, duygu, düşünce ve davranışsal pek çok unsurun karşılıklı etkileşimi ile şekillenen karmaşık bir süreçtir. Cinsel ilişki yaşayabilmek ve bunu herhangi bir sorun yaşamadan yapabilmek kadınların yaşam kalitesini etkileyen önemli bir boyuttur. Cinsellikle ilgili çalışmalar son 20 yılda hızlı bir gelişme kaydetmiştir. Fakat buna karşın kadınlarda ayıplanma, utanma, farkında olmamak, yanlış inançlar ya da imkanların sınırlı olması nedeniyle cinsel problem yaşayan kadınlar bu sorunlarına bir çözüm bulamayabilirler. Cinsel danışmanlık cinsellikle ilgili bilgi eksikliğinin giderilmesi, yanlış bilgilerin ve inançların düzeltilmesi, cinsel mitler hakkında bilgilendirme amacıyla danışanlara veya çiftlere yardımcı olmaktır. Cinsel danışmanlık, kadının çözümsüz gördüğü cinsel problemlerini aşmasına ve cinselliğini özgürce yaşamasına destek olur. Üreme organ kanserleri cinsel sağlığı olumsuz yönde etkilemektedir. Jinekolojik kanserler cinsel yaşamda temel olarak beden imajı, cinsiyet rolü, kadın kimliği ve üreme yeteneğini etkiler. Jinekolojik kanser belirtilerinden olan ağır kanama, halsizlik, karın ağrısı ve post koidal kanama kadının tedavi öncesi dönemde cinselliğini etkiler. Vajinada kısalma, vajinal elastikiyetin bozulması, vajinal lubrikasyonda azalma, pelvik sinir hasarı, klitorisin alınması, vajinal stenoz veya fistüller, halsizlik, ishal, uykusuzluk, infertilite ve post koidal kanama gibi sorunlar da tedavi sonrası cinsel yaşamda zorluklara neden olur. Onkoloji kliniklerinde kadının cinsel sağlığının değerlendirilmesi ve danışmanlık hizmetleri rutin olarak uygulanmamaktadır. Çoğu kadın cinsel fonksiyon bozuklukları ile baş etmeyi kendi kendisine öğrenmek zorunda kalmaktadır. Cinselliği ve cinsel birlikteliği sadece genital sistem ile sınırlamamak gerekir. Genital sistem cinselliğin çoğunu oluşturur fakat insan bedenini bütün olarak ele almadığından, sadece üreme ile sınırlıdır. Cinsellik sırasında genital bölgeye odaklanmak insan bedenindeki en büyük erojen bölge olan derinin ikinci plana atılmasını sağlar. Bu bağlamda danışanlar ve partnerleri bedenlerindeki erojen bölgelerini tespit etmeleri için cesaretlendirilmelidirler. Cinsel danışmanlık cinsellikle ilgili bilgi eksikliğinin giderilmesi, yanlış bilgilerin ve inançların düzeltilmesi, cinsel mitler hakkında bilgilendirme amacıyla danışanlara veya çiftlere yardımcı olmaktır. Cinsel danışmanlıkta amaç, cinsel açıdan kadının korku ve endişesini azaltmak (nefes ve gevşeme egzersizleri), kadının duygusal ve cinsel tepkisini artırmak, kadının eşine karşı öfkesini azaltmak, yeni duygusal ve cinsel teknikler denemek, eşler arasında iletişimi artırmak, cinsel ilişki sırasında dikkati dağıtan düşüncelerin dışlanmasını sağlamak ve kadının orgazm olma hakkındaki önyargılarını azaltmaktır. Cinsel danışmanlık verebilmek için başta kişisel ve çift terapileri hakkında ayrıntılı eğitim alınmalıdır. Ayrıca bu eğitimlerin dışında staj benzeri eğitim süreci görülmelidir. Cinsel danışman danışanı değerlendirirken bireye bütüncül bir bakış açısı ile yaklaşmalı, bir kısım ahlaki ve legal durumları göz ardı etmemelidir. Tedavinin sınırlarını iyi belirlemek profesyonellik ve yasal açıdan gereklidir. Cinsel danışman çalıştığı ülkenin hukuk ve ahlaki sistemi dışında çalışmamalıdır. Dürüstlük, mahremiyet, gizlilik gibi konular ön planda tutulmalıdır. Danışanlar tarafından paylaşılan bilgiler duyarlılıkla dinlenmelidir. Danışan ile profesyonel bir boyutta görüşülmelidir. Çiftlere kimi zaman ev ödevleri verilebilir. Cinsel danışmanlık seansları, kişinin fiziksel, ruhsal ve cinsel yönden değerlendirildiği değerlendirme aşaması olan 1. Görüşme; üreme organ kanseri ve tedavi sonrası cinsel yaşamı etkileyen psikolojik ve sosyal durumlar hakkında bilgi veren 2. Görüşme; cinsel yaşamın düzenlenmesi ile ilgili özel önerilerin verildiği 3. Görüşme şeklinde 3 temel görüşme şeklindedir. Danışmanlık alan kişinin durumuna göre görüşmeler artırılabilir. Amaç: Kanser tedavi sürecinde uygulanan tedavilerin (cerrahi, radyoterapi, kemoterapi, brakiterapi) hastaların cinsel işlevlerini etkilediği literatürdeki birçok çalışma ile desteklenmektedir. Bu derleme kanser tedavisi gören jinekolojik onkoloji hastalarında uygulanması gereken cinsel eğitim ve danışmanlığın önemine dikkat çekmek için yazılmıştır. Kapsam: Jinekolojik kanser tedavisi alan kadınları içermektedir. Sınırlılıklar: Sınırlılık yoktur. Yöntem: Bu yazı literatür ve alan araştırması yapılarak derleme şeklinde hazırlanmıştır. Etik kurul ve kurum izni gerektirmemektedir. Bulgular: Bu yazı literatür ve alan araştırması yapılarak derleme şeklinde hazırlanmıştır. Etik kurul ve kurum izni gerektirmemektedir. Sonuç: Kanser tedavisinde uygulanan tedaviler cinsel sağlığı olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle kanser tedavisi uygulanan hastaların yaşam kalitesinin yükseltilmesi için cinsel danışmanlık verilmesi önemlidir.

Anahtar Kelimeler: Danışmanlık, Kanser, Kadın


 


Keywords: