2. Uluslararası Kadın Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Kongresi

2. Uluslararası Kadın Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Kongresi Yıl:2017  Sayı: 2  Alan: Kongre

Meltem MECDİ KAYDIRAK, Nevin HOTUN ŞAHİN
GEBELİKTE AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞINI GELİŞTİRMEYE YÖNELİK VERİLEN DANIŞMANLIĞIN ÖNEMİ
 
Diş ve diş eti hastalıkları ülkemizde ve dünyada en önemli sağlık sorunları arasındadır. Ancak hayatı doğrudan tehdit etmediği için gereken önem verilmemektedir. Gebeliğin ağız ve diş sağlığını olumsuz etkilediği kabul edilmektedir. Periodontal hastalıklar, kadınların genel sağlığını olumsuz etkilediği gibi fetal sağlığı da olumsuz etkilemektedir. Diş ve diş etlerinde sorunu olan gebeler ağız bakımına gereken özeni göstermezlerse, gebelik sürecindeki hormonal değişime bağlı olarak diş eti sorunları daha da artacaktır. Fakat, gebeler gebelik sürecinde yapılan diş tedavisinin gebeliği olumsuz etkilediğini inandıkları için genellikle tedavilerini ertelemektedirler. Pek çok kadın kötü ağız hijyeninin gebelikteki olumsuz etkilerini bilmemektedir. Bu yüzden, ağız ve diş sağlığının geliştirilmesi ve korunması prenatal bakımın önemli bir parçasıdır. Hemşireler, gebelerin ağız sağlığı konusunda sağlıklı yaşam davranışlarının kazanılması ve sürdürülmesinde, eğitici, koordinatör ve danışmanlık gibi önemli rol ve sorumlulukları vardır. Bu nedenle, gebelerin ağız ve diş sağlığını değerlendirmek amacıyla tarama formları oluşturulmalı ve ilk prenatal ziyarette kadının ağız sağlığı değerlendirilmedir. Hemşireler tarama formları sırasında gebeye kısa bir eğitim planlamalıdır. Eğitim başlıkları; gebelikte beslenme önerileri, ağız ve diş bakımı önerileri, ağız ve diş sağlığını geliştirme ve koruma önerileri şeklindedir. Toplum sağlığında hemşireler her yaş grubundaki kadınlara kolaylıkla ulaşabilecekleri için gebeliğin erken dönemlerinde ya da gebelik öncesinde oluşturulan kontrol listesiyle birçok kadının taranmasını sağlayabilir. Sağlık Bakanlığı Doğum Öncesi Bakım Yönetimi Rehberi’ne göre gebenin ilk izleminden üçüncü izlemine kadar hemşirenin ağız, diş sağlığı konusuna danışmanlık ve bilgilendirme yapmasını önermektedir. Hemşirelerin gebelikte ağız ve diş sağlığını geliştirmek amacıyla verdikleri danışmanlığı dört ana başlıkta toplayabiliriz. Bunlar; tarama, ağız ve diş bakımı, besleneme ve doğum sonrası dönemdir. Tarama: gebeliğin ağız ve diş sağlığını değerlendirme, eğitim / öneriler ve diş hekimine sevki kapsar. Ağız ve diş bakımı: dişlerin ve diş etlerinin bakımı ve temizlenmesi, diş sağlığını olumsuz etkileyen gebelik süreci değişimleri (hormonal değişimler vb. ) ve şikayetleri (bulantı, kusma vb.) ile baş etmeyi içerir. Besleneme: Gebelikte yeterli ve dengeli beslenme annenin olduğu kadar doğacak bebeğin de diş sağlığını olumlu yönde etkileyecektir. Bu başlıkta beslenme önerileri yer almaktadır. Doğum sonrası dönem: postpartum dönemde periodontal sorunlarının önemli ölçüde azalır. Bu başlık, kadının ağız ve diş sağlığını geliştirmeye yönelik yapması gerekne uygulamalar ve yenidoğanın ağız hijyenini içermektedir. Amaç: Gebelikte kötü ağız ve diş sağlığının olumsuz fetal ve maternal sonuçları literatürdeki birçok çalışma ile belirlenmiştir. Hem ülkemizde hem de dünyada hemşirelerin gebelerin ağız ve diş sağlığını geliştirmeye yönelik danışmanlık vermesi desteklenmektedir. Bu derleme gebelikte ağız ve diş sağlığı eğitim ve danışmanlığın önemine dikkat çekmek için yazılmıştır. Kapsam: Derleme tüm gebeleri kapsamaktadır. Sınırlılık yoktur. Yöntem: Bu derleme literatür ve alan araştırması yapılarak derleme şeklinde hazırlanmıştır. Etik kurul ve kurum izni gerektirmemektedir. Bulgular: Bu yazı literatür ve alan araştırması yapılarak derleme şeklinde hazırlanmıştır. Etik kurul ve kurum izni gerektirmemektedir. Sonuç: Hemşireler toplum sağlığının iyileştirilmesinde büyük bir sorumluluğa sahiptir. Gebeliğin erken dönemlerinde ya da gebelik öncesinde, oluşturulan kontrol listesiyle kadınlar taranmalı ve yetersiz ağız hijyeninin olumsuz maternal ve fetal sonuçları konusunda bilgilendirmelidir. Unutmamalı ki, kadınların gebelikte ağız sağlığının önemi konusundaki farkındalıkları arttıkça, ağız sağlığını geliştirmeye yönelik danışmanlığı kendileri talep edeceklerdir. Genel sağlık hizmetlerinde olduğu gibi, ağız ve diş sağlığında da tedaviden çok korunmaya yönelik hizmetlerin ön planda olması, toplumun genel ağız, diş sağlığı düzeyinin iyileştirilmesi ve ortaya çıkan sorunların erken dönemde saptanması açısından önemlidir. Ülkemizde koruyucu diş sağlığı hizmetleri geliştirilmeli ve yaygınlaştırılmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Gebelik, Periodontal Hastalıklar, Ağız Sağlığı, Diş Bakımı, Hemşire


 


Keywords: