2. Uluslararası Kadın Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Kongresi

2. Uluslararası Kadın Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Kongresi Yıl:2017  Sayı: 2  Alan: Kongre

Sevcan ÖZ, Nihan ALTAN SARIKAYA
ÇALIŞAN ANNE OLMAK: ZORLANMIŞ ANNE SENDROMU
 
Son yıllarda ekonomik ya da sosyal nedenlerden dolayı dünyadaki kadın istihdam oranlarının arttığı gözlenirken, ev işleri, aile içerisindeki rollerin büyük bir kısmının hala kadınlar tarafından yürütülmekte olduğu ayrıca çocukların bakımı her ne kadar ebeveynler tarafından paylaşılsa da bu sorumluluğun çoğunun yine kadınlar üzerine olduğu belirtilmektedir (Buzzanell et al., 2017:195-220). TUİK “İstatistiklerle Kadın, 2016” verilerine göre; Türkiye nüfusunun % 49,8’ini kadın nüfusunun oluşturduğunu, 2015 yılında Hanehalkı İşgücü araştırmasına göre, Türkiye’de 15 ve daha yukarı yaştaki nüfustaki istihdam oranının kadınlarda %27,5 olduğunu ve 2016 yılındaki Aile Yapısı araştırmasına göre ise, yemek pişirme, bulaşık yıkama, çamaşır yıkama, ev temizliği ve ütü yapmak gibi sürekliliği olan ev işlerinin büyük çoğunluğunun kadınlar tarafından yapıldığı belirtilmiştir (TUİK 2016). Bir toplumun düşünce şemasının anlaşılmasında atasözleri ve deyimler önemli bir yer tutmaktadır. ‘Evi ev eden kadındır’, ‘Ana gibi yar olmaz, Bağdat gibi diyar olmaz’, ‘Ağlarsa anam ağlar, başkası yalan ağlar’ gibi Türk atasözleri ve deyimlerden de anlaşılacağı üzere kadın olmanın, anne olmanın aile ve çocuk için önemi büyüktür (Batur, 2011:577-584). Toplumsal ideolojiler anneleri, aile ve çocukların bakımına kendi isteklerinden daha fazla öncelik vermeye zorlamaktadır (Sasaki et all., 2010:71-79). Günümüzde çalışan kadınlar daha bağımsız olarak görünseler de, toplum tarafından beklenen mükemmel bir anne, iyi bir eş ideolojilerini karşılamak için büyük bir stres altındadırlar. Çalışan kadınların aile içersindeki ve iş yaşamındaki dengeyi sağlayabilmeleri sırasında yaşadıkları bu stres ‘zorlanmış anne sendromu’ diğer bir adıyla ‘süper anne sendromu” olarak’ olarak tanımlanmaktadır. Amaç: Bu derlemenin amacı, çalışan annelerde ortaya çıkabilecek zorlanmış anne sendromunun erken dönemde fark edilmesi ve gerekli önlemlerin alınmasını sağlamaktır. Yöntem: Bu derleme çalışan anne olmanın zorluklarını içeren güncel literatür bilgileri taranarak hazırlanmıştır. Bulgular: Her şeye yetişmeye çalışan ve özellikle A tipi kişilik yapısındaki (mükemmeliyetçi, sabırsız, hırslı) çalışan annelerde, zamanla tükenmişlikle birlikte yaşadıkları iç çatışmalar fiziksel ve psikolojik bir takım sorunlar ortaya çıkarmakta ve yaşam kalitelerinin düşmesine neden olmaktadır. Son yıllarda üzerinde durulması gereken önemli konulardan bir olan zorlanmış anne sendromuyla ilgili olarak Washington Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırmada zorlanmış anne sendromu yaşayan annelerin diğer annelere göre daha fazla depresif oldukları saptanmıştır. Çalışan annelerde iş hayatı, kariyer planı, günlük ev yaşamındaki sorumlulukları gibi birçok nedenlerden dolayı bıkkınlık hissi, tükenmiş hali, işlere başlamakta isteksizlik, dinlenmeyle geçmeyen yorgunluk, dikkat dağınıklığı, uykusuzluk, dinlendirmeyen uyku, baş ağrısı, kaygı gibi belirtiler ortaya çıkarken, eşi ve çocuklarıyla yeteri kadar ilgilenemediği, ihmal ettiği gibi düşünceler de suçluluk duygusunun yaşanmasına neden olmaktadır. Bu durumun uzun süre devam etmesinin vücutta gerginliğin artmasına, kilo kaybına, depresyona, anksiyeteye, panik atak nöbetlerine, cinsel istekte azalmaya, gastro-intestinal sistem ve kas-iskelet sisteminde ağrıların oluşmasına neden olabilmektedir. Sonuç: Bir toplumun en küçük yapı taşının aile olduğu düşünüldüğünde, aile içerisinde kadının yeri ve önemi büyüktür. Bu nedenle kadınların fiziksel ve ruhsal sağlıklarının korunmasının hem aile için, hem de toplum için son derece önemli olduğu unutulmamalıdır. Çalışan annelerde zamanla ortaya çıkabilecek zorlanmış anne sendromunun erken dönemde fark edilmesi ve gerekli önlemlerin alınması için kadınlara, ailelere, topluma yönelik eğitimlerin gerçekleştirilmesi ve zorlanmış anne sendromu yaşayan kadınların, kendilerine zaman ayırmaları, egzersiz yapmaları, beslenme alışkanlıklarını düzenlemeleri, strese karşı gevşeme ve nefes alma tekniklerini uygulamaları aynı zamanda bir uzman desteği almaları konusunda da bilgilendirilmeleri önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: Anne, Çalışan Anne, Kadın, Süper Anne, Zorlanmış Anne


 


Keywords: