2. Uluslararası Kadın Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Kongresi

2. Uluslararası Kadın Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Kongresi Yıl:2017  Sayı: 2  Alan: Kongre

Funda TOSUN GÜLEROĞLU, Salime MUCUK, İzzet ÖZGÜRLÜK
DOĞUM SONU ERKEN DÖNEMDE ANNE BEBEK TEN TEMASININ MATERNAL ETKİLERİ
 
Ten teması, bebeğin çıplak şekilde anne ya da babanın göğsüne yakın bir yerde tutulması olarak tanımlanmaktadır. Anne bebek ten teması özellikle son yıllarda sıkça incelenen bir konu olmasına rağmen, ten temasının doğum sonu erken dönemdeki maternal fizyolojik etkileri konusunda kanıtların oldukça yetersiz olduğu düşünülmektedir. Yenidoğanlar üzerinde pozitif etkileri olduğu kanıtlanan ten temasının maternal düzeyde de incelemesi ve yeterli kanıtların sağlanması kadın sağlığı açısından önemlidir. Amaç: Bu çalışma erken dönemde sağlanan anne bebek ten temasının involüsyon sürecine ve doğum sonu yorgunluk düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Kapsam: 1 Ekim 2015- 1 Mayıs 2016 tarihleri arasında Sivas Nunune Hastanesi’nde yürütülen çalışma randomize kontrollü deneysel araştırma olarak yapılmıştır. Çalışma vajinal doğum yapan, araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan ve gönüllü olan iki grup kadın ile yapılmış, müdahale grubunda 39, kontrol grubunda 36 kadın ile tamamlanmıştır. Sınırlıklar: Doğumun spontan bir eylem olmasından dolayı hastanede sürekli anketör bulundurma ihtiyacı doğmasıyla birden fazla anketör görevlendirilmesi ve anketörlere eğitim verilmiş olmasına rağmen çalışmanın ilgili değerlendirmelerinin tek elden çıkmış olmaması araştırmanın sınırlılıklarındandır. Yöntem: Çalışmanın verileri Anne – Bebek Tanıtıcı Bilgi Formu, Fizyolojik Ölçümler Formu ve Yorgunluk İçin Görsel Benzerlik Skalası ile toplanmıştır. Müdahale grubunda doğumdan sonraki ilk yarım saat içinde 30 dk süre ile anne bebek ten teması sağlanmıştır. Kontrol grubunda ise rutin uygulamalar dışında herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Her iki grup için ortak olarak belirlenen zamanlarda değerlendirmeler yapılarak, involüsyon süreci, vital bulguları ve yorgunluk düzeyine ilişkin sonuçlar kayıt edilmiştir. Verilerin analizi bilgisayarda SPSS 15.0 paket programında yapılmış ve istatistiksel analizinde Bağımsız Örneklem T-Testi, Mann-Whitney U Testi, Ki-kare testi, Paired-Samples T Test, Repeated Measure Anova Testi, One-Way Anova ve Benforroni Çoklu Karşılaştırma Testi kullanılmıştır. Bu araştırma için Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulundan 2015/418 numara ve 17/09/2015 tarihli Etik Kurul Onayı ve Sivas Kamu Hastaneler Birliği’nden 1512-1709 sayı ve 23/07/2015 tarihli kurum izni alınmıştır. Bulgular: Kadınların yaş ortalamasının 23.5±3.85 olduğu, müdahale grubundaki kadınların %69.2’sinin, kontrol grubundaki kadınların %55.6’sının 19-24 yaş aralığında yer aldığı belirlenmiştir. Her iki grupta da kadınların yaklaşık %97’sinin gebeliği istediği ve sosyodemografik özellikler açısından grupların benzer olduğu tespit edilmiştir. Doğum sonu erken dönemde anne-bebek ten temasının doğum sonrası annenin vital bulguları, uterusun sertliği ve konumu, loşia miktarı, hemoglobin ve hematokrit değerleri ve yorgunluk düzeyi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir (p>0.05). Ancak ten teması grubunda doğum sonrası fundus yüksekliğinde daha hızlı düşüş sağlandığı, özellikle 2, 4 ve 24. saat ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Yorgunluk ve sahip olunan enerji düzeyleri değerlendirildiğinde, müdahale grubundaki kadınların sahip olduğu yorgunluk düzeyinin diğerlerine göre daha düşük olduğu ancak istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı (p>0.05), enerji düzeyinin ise istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç: Araştırmanın sonucunda doğum sonrası anne bebek ten temasının annenin doğum sonrası vital bulguları üzerinde etkisinin olmadığı, doğum sonrası uterusun sertliği ve konumu, 24 saatlik toplam loşia miktarı, hemoglobin ve hematokrit değerleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte olumlu etkisinin olduğu, doğum sonrası fundus yüksekliğinde daha hızlı düşüş sağladığı, yorgunluk düzeyi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte olumlu etkisinin olduğu, annenin doğum sonrası sahip olduğu enerji düzeyini artırdığı belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda, doğum sonrası anne bebek arasında sağlanan ten temasının olumlu maternal etkileri nedeniyle rutin bir bakım olarak uygulanabileceği önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: Ten Teması, Doğum Sonu, Maternal Etki, Uterus İnvolüsyonu, Yorgunluk


 


Keywords: