2. Uluslararası Kadın Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Kongresi

2. Uluslararası Kadın Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Kongresi Yıl:2017  Sayı: 2  Alan: Kongre

Aysun YÜKSEL, Hülya YILMAZ ÖNAL
ORTA ÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNDE AKDENİZ DİYETİNE UYUM İLE OBEZİTEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ
 
Adölesan çağda obezitenin görülme sıklığının giderek artması gelecek için son derece kaygı vericidir. Adölesan dönem obezitesi, yetişkin dönemde devam etmese de bu döneme ait obezite öyküsü; kalp damar hastalıkları, ateroskleroz ve inme riskini artırmaktadır. Ayrıca bu dönemde yeterli ve dengeli beslenmenin sağlanabilmesi için özellikle tam tahıl kaynağı besinlerin, sebze ve meyvelerin tüketilerek basit şeker ve doymuş yağ içeriği düşük diyet ile beslenmek önemlidir. Aynı zamanda obezitenin oluşmasında öğünler ve öğün zamanları da etkilidir. Yeme bozukluklarından bir olan Gece Yeme Sendromu olanlarda obezite görülme riski artmaktadır. Amaç: Bir orta öğretim kurumunda öğrenim gören öğrencilerde obezite sıklığını belirlemek ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını saptayarak obeziteyle ilişkisini belirlemek amacıyla planlanmıştır. Yöntem: Bu çalışma İstanbul Hezarfen Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde öğrenim gören 859 (Erkek:699, Kız:160) birey ile 2016-2017 Eğitim-Öğretim yılının 2. döneminde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya katılan öğrenciler ile sınıflarında izin verilen ders saatinde yüz yüze görüşme ile demografik bilgilerini ve beslenme alışkanlıklarını sorgulayan anket formu, Akdeniz Diyeti Kalite İndeksi (KIDMED) testi ve Gece Yeme Anket formlarını doldurmaları istenmiştir. Ardından boy uzunlukları (Mesitaş marka boy ölçer) ve vücut ağırlığı (Tanita marka tartı) ölçümleri yapılmış, Beden Küle İndeksi (BKI)’ne göre persentil değerleri hesaplanmıştır. Çalışmamızda elde edilen veriler SPSS (versiyon 22.0) programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Varyans analizi, regresyon analizi ve 2x2 düzenlerde ve çok gözlü düzenlerde ki kare testi kullanılmıştır. Ayrıca iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi kullanılmış, yanılma düzeyi 0.05 olarak kabul edilmiştir. Bu çalışma için Okan Üniversitesi Etik Kurul biriminin 01.02.2017 tarihli, 79 Toplantı Sayısı ve Karar 3 ile izin alınmıştır. Öğrencilerden ailelerine imzalattıkları yazılı onam formları alınmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan bireyler 14-20 yaş arasındadır. Tüm öğrenciler arasında her gün kahvaltı yapan yokken hiç kahvaltı yapmayanların oranı %33.0 bulunmuştur. Kızlar haftada 2 kez kahvaltı yaparken, erkekler haftada 5-6 kez kahvaltı yapmaktadır (p<0.05). Tüm öğrenciler arasında %13.7’sinin obez, %19.2’sinin ise fazla kilolu olduğu saptanmıştır. KIDMED indeksine göre beslenme kalitesi iyi olanların oranı %13.0 iken, düşük olanların %32.4 olduğu belirlenmiş ve cinsiyetler arasında fark olmadığı saptanmıştır (p>0.05). “Her gün birkaç kez tatlı ve şeker/şekerleme yer misiniz?” sorusunda tüm öğrenciler arasında %61.7’si “evet” cevabını vermiştir. BKI değerleri ile KIDMED skorları arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmazken, obez olanların daha fazla oranda “düşük kalite” indeksine sahip olduğu görülmüştür. Öğrencilerin %21.1’inde Gece Yeme Sendromu olduğu belirlenmiş ve kızların daha fazla oranda kötü uyku kalitesine sahip olduğu bulunmuştur (x2=3,98, p=0.046). Sonuç: Çalışmaya katılanların %32.9’unun olması gereken vücut ağırlığının üstünde olduğu belirlenmiştir. Bu durumun sağlığı ve geleceği olumsuz etkilediği bilinmektedir. Obezite, Akdeniz diyetine uyum ve Gece Yeme Sendromu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Ancak özellikle çocukluk ve adölesan dönemde sağlıklı yeme davranışları geliştirmek uygun ağırlıkta olmayı sağlayacaktır. Bu konuda bireylere gereken eğitimi verilmesi ve obez bireylerin sağlıklı yeme ve yaşam davranışları geliştirilmesi gereklidir.

Anahtar Kelimeler: Adölesan, Obezite, Akdeniz Diyeti, Gece Yeme Sendromu, Beslenme


 


Keywords: