2. Uluslararası Kadın Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Kongresi

2. Uluslararası Kadın Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Kongresi Yıl:2017  Sayı: 2  Alan: Kongre

Sema ÇİFÇİ, Vasfiye BAYRAM DEĞER, Hilal ACAY
SAĞLIK YÜKSEKOKULU 1. VE 4. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN AİLE PLANLAMASI HAKKINDA BİLGİ DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
 
Aile Planlaması, ailelerin istedikleri zaman, bakabilecekleri sayıda çocuk sahibi olmalarıdır. Kadınların sağlık durumlarını en çok etkileyen öğeler; kültürel normlar, evliliğe ilişkin tutumlar, evlilik anındaki yaş, doğurganlık oranı, doğan çocuğun cinsiyeti, aile yapısının belirgin karakteri (ataerkil veya çekirdek aile oluşu), kadının aile içindeki yeri ve üretim ilişkileridir. Aile planlaması çalışmalarının temel amacı, çocuk sayısını istenen ve bakılabilecek düzeyde tutmak, doğum aralıklarını açmak ve böylece kadınların, eşlerin ve çocukların yaşam standartlarını geliştirmektir. Aile planlaması çalışmalarının başarısında tüm toplumun ve özellikle de gençlerin bu konuda eğitilmeleri önem arz etmektedir. Hem toplumun bir bireyi olarak hem de mezuniyet sonrası topluma danışmanlık hizmeti verecek olan geleceğin sağlık profesyonellerinin bu konuda iyi bir eğitim almış olmaları önem arz etmektedir. Amaç: Bu araştırma, sağlık yüksekokulu 1. ve 4. Sınıf öğrencilerinin aile planlaması ile ilgili bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi, aile planlaması konusunda eğitim almamış olan 1. sınıf öğrencileriyle eğitim almış olan 4. sınıf öğrencilerinin bilgileri arasında olabilecek farklılıkların saptanması amacıyla planlanmıştır. Kapsam: Araştırmanın evrenini Artuklu Üniversitesi Hemşirelik ve Ebelik Bölümü 1.ve 4. Sınıf öğrencileri (toplam 197) oluşturmuştur. Araştırma 1 ay sürmüştür. Sınırlılıklar: Araştırmamız sadece Sağlık yüksekokulu ve 1. Ve 4.sınıf öğrencileriyle sınırlandırılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan araştırmamızın verileri araştırmacı tarafından ve literatür doğrultusunda hazırlanan, direk gözlem altında uygulanan anketler aracılığıyla 2017 yılının Mayıs ayı içerisinde toplanmıştır. Araştırma kapsamındaki 197 öğrencinin tümüne uygulanmış olan bu anket 2 bölümden oluşmakta olup ilk bölümde sosyo-demografik bilgileri saptamaya yönelik 18, 2.bölümde ise öğrencilerin aile planlaması konusundaki bilgi düzeylerini belirlemeye yönelik 63 çoktan seçmeli soru yer almaktadır. Her anket formu kodlandırılarak ve öğrencilerin isimleri yerine ilgili kod numaraları kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler istatistiksel paket programında değerlendirilmiştir. Araştırmamız için Mardin Artuklu Üniversitesi Etik Kurulundan 20.04.201/01-1 tarih ve sayısı ile izin alınmıştır. Bulgular: Araştırma kapsamına alınan 1. Sınıf öğrencilerinin %92.2’si 16-20 yaş grubunda, 4.sınıf öğrencilerinin %85.0’ı 21-24 yaş grubunda toplanmıştır. 1. sınıftaki öğrencilerin annelerinin %48.9 u, 4. Sınıftaki öğrencilerin annelerinin %42.1 i okur yazar değildir. Buna karşılık 1.sınıftaki öğrencilerin babalarının %7.8’i okur yazar değilken 4.sınıftaki öğrencilerinin babalarının %6.5’i okuryazar değildir. 1.sınıftaki öğrencilerin %92.2’si, 4.sınıftakilerin %70.1’i üniversite eğitimi öncesi AP ile ilgili bir eğitim almadıklarını dile getirmişlerdir. Araştırma kapsamına alınan 1. Sınıftaki öğrencilerin %58.9’u aile planlamasının tanımına doğru yanıt vermişken 4.sınıftaki öğrencilerin %64.5’i buna doğru yanıt vermiştir. Tüm AP yöntemlerinden en çok bilineni 1.sınıflarda %32.2 ile prezervatif olup 4.sınıflarda da aynı şekilde %91.6 ile prezervatiftir. En az bilinen yöntem ise 1.sınıflarda deri altı implantları, spermisid/köpük/jel iken (%10.0), 4.sınıflarda %64.5 ile yine spermisid/köpük/jel olmuştur. Oral Kontraseptiflerin kullanımı hakkında bilgi sahibi olup olmadıkları sorusuna 1.sınıf öğrencilerinin %18.9’u, 4.sınıf öğrencilerinin %84.1’i evet yanıtını vermiştir. RİA hakkında bilgi sahibi olan öğrenci oranı 1.sınıfta %18.9 iken, 4.sınıfta %85.0 olarak bulunmuştur. Prezervatif kullanımı hakkında bilgisi olan öğrenci oranı 1.sınıfta %25.6 iken, 4.sınıfta %84.1 olarak bulunmuştur. AP yöntemlerinden kadın kondomunu bilen öğrenci oranı 1.sınıfta %16.7 iken 4.sınıfta %83.2 olarak bulunmuştur. Araştırma kapsamına alınan öğrencilere AP yöntemlerinden deri altı implantlarını duydunuz mu? soruna 1.sınıftakilerin %6.7’si evet yanıtını vermişken 4.sınıftakilerin %73.8’i evet yanıtını vermiştir. Geri çekme yöntemi nedir? Sorusuna 1.sınıftaki öğrencilerin %7.8’i, 4.sınıftakilerin %54.4’ü doğru yanıt vermiştir. Takvim yöntemi hakkında bilginiz var mı? Sorusuna 1.sınıftakilerin %14.4’ü, 4.sınıftakilerin %58.9’u doğru yanıt vermiştir. Yine AP yöntemlerinden diyafram hakkında bilgisi olan öğrenci oranı 1.sınıfta %13.3 iken, 4.sınıfta %50.5 olarak bulunmuştur. Ertesi gün hapı ile korunma konusunda bilginiz var mı sorusuna 1.sınıf öğrencilerinin %12.2’si, 4.sınıf öğrencilerinin %75.7’si evet yanıtını vermiştir. Cerrahi yöntemlerden tüpligasyon konusunda bilgisi olan öğrenci oranı 1.sınıfta %17.8 iken, 4.sınıfta %83.2 olarak bulunmuştur. Vazektomi konusunda ise bilgisi olan öğrenci oranı 1.sınıfta %12.2 iken, 4.sınıfta %79.4 olarak bulunmuştur. Ap yöntemleri nereden temin edilmelidir? Sorusuna her grupta en fazla aile hekimliklerinden yanıtını vermiştir. Ap hizmetlerinde sağlık personelinin rolünün ne olması gerektiği sorusuna 1.sınıflar %53.3 ile eğitici, 4.sınıflar %72.0 ile danışmanlık olması gerektiğini ifade etmiştir. Ap yöntemine kim karar vermeli sorusuna ilginç bir şekilde 1.sınıflar %45.6 ile bireyin kendisi ve %44.4 ile eş ile birlikte karar verilmeli derken, 4.sınıflar %60.7 ile bireyin kendisi, %36.4 ile eş ile birlikte yanıtını vermişlerdir. Sizce bir Ap yöntemi kullanılırken gebe kalınmasının nedeni nedir? Sorusuna farklı yüzdelerde olsa aynı seçenek olan etkin yöntem kullanmama işaretlenmiştir. Sonuç: Sonuç olarak AP konusunda 1.sınıf ve 4.sınıf öğrencilerin bilgi düzeylerinin farklı olduğu, ancak 4.sınıf öğrencilerin bilgi düzeylerinin bile yetersiz olduğu görülmektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda geleceğin sağlık profesyonellerinin ve AP danışmanlığı verecek öğrencilerin bu hizmeti etkin olarak verebilmeleri için öncelikle kendilerinin bu konuda iyi eğitilmiş olmaları gerekmektedir. Ders müfredatlarında bu konuya ağırlık verilmelidir. Sağlıkla ilgili bölümde olmalarına karşın öğrencilerin AP konusunda yeterli bilgilerinin olmadığı dikkate alındığında üniversitenin diğer bölümlerine yönelik eğitim çalışmalarının yapılması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: Aile Planlaması, Ebelik Öğrencileri, Hemşirelik Öğrencileri, Mardin, Bilgi Düzeyi


 


Keywords: