2. Uluslararası Kadın Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Kongresi

2. Uluslararası Kadın Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Kongresi Yıl:2017  Sayı: 2  Alan: Kongre

Funda ASLAN
TÜRKİYE’DE OKUL TEMELLİ OLARAK YAPILMIŞ CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİNE İLİŞKİN SİSTEMATİK BİR DERLEME
 
Cinsel sağlık eğitiminin cinsellik ve onun ifadesi ile ilgili tüm konularla ilgili olduğu belirtilmektedir. Uluslararası Planlanmış Ebeveynlik Federasyonu The International Planned Parenthood Federation (IPP kapsamlı cinsel sağlık eğitiminin; cinselliğe yönelik tutumlar, cinsel roller, cinsel ilişkiler ve cinsel olarak aktif olmak için toplumsal baskılar gibi konuları ve cinsel sağlık ile birlikte üreme sağlığı hizmetleri hakkında bilgi sağlamak ayrıca iletişim ve karar verme becerileri geliştirilmesi sürecini de kapsadığını belirtmektedir (Federation 2006). Bu kapsamda, Uluslararası Nüfus ve Kalkınma Konferansı (ICPD) Programı hükümetleri adolesanların iyilik hallerini sağlamak amacı ile cinsel sağlık eğitiminin, üreme sağlığı, cinsiyet, cinsiyet eşitliği gibi konularda etkin şekilde kullanılması konusunda çağrıda bulunmakta (Haberland 2015) ve uluslararası birçok organizasyon da cinsel sağlığa ilişkin eğitime ulaşabilmenin en temel insan haklarından birisi olduğunu vurgulamaktadır (Federation 2012, UNFPA 2015, Yankah 2015) Cinsel sağlığa ilişkin eğitimler multidisipliner yaklaşımı ve devamlılığı gerektirmektedir. Hızla gelişen dünya içinde adolesanların bu eğitime olan ihtiyaçları her geçen gün önem kazanmaktadır. Artan bu ihtiyaç doğrultusunda Ülkemizde konuya ilişkin yapılan çalışmalarında hem nitelik hem de nicelik açısından ivme kazanmasının önemli olduğunun altı çizilmektedir. Bu ndenle bu sistematik derlemenin sonuçları Ülkemizde okul temelli cinsel sağlığa ilişkin yapılacakları görmemiz açısından önemli olduğu düşünülmektedir. Amaç: Bu çalışmanın amacı; Türkiye’deki okul temelli cinsel sağlık eğitimine ilişkin yapılan müdahale çalışmalarını tanımlamak ve sistematik olarak gözden geçirmektir. Gereç ve yöntem: Bu sistematik derleme, Prisma Grup tarafından geliştirilen ‘’Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta analyses ‘’ rehberinden yararlanılarak yapılmıştır (Moher, Shamseer et al. 2015). Literatür taramasında kapsadığı yıllar 2005 – 2017 olarak sınırlandırılmıştır. Literatür taraması 27.08.2017 -27.09.2017 tarihleri arasında yapılmıştır. Tarama için cinsel sağlık, okul, okul temelli cinsel sağlık, cinsel sağlık eğitimi, ve Türkiye olmak üzere 4 tane anahtar sözcük kullanılmıştır. Taramaların yapıldığı veri tabanları ve ulaşılan makale sayıları şöyledir; Pubmed – medline: Scopus, Web of Science, Google Scholar , Ulakbim veri tabanı, Türkiye Ulusal Tez Merkezi. Bulgular: Sistematik derleme kapsamında toplam yedi makale incelenmiştir. Bu çalışmaların araştırma dizaynına bakıldığında hepsinin ön test son test yarı deneysel düzende planlandığı görülmektedir.3 çalışmanın, eğitim bilimleri diğer çalışmalar ise sağlık disiplinine ait çalışmalardır. Çalışmaların geneline bakıldığında, amacın cinsel sağlık bilgisi ve cinsel sağlığa ilişkin tutumu olumlu yönde geliştirmek olduğu görülmektedir. Sonuçlar: Cinsel sağlık eğitimine ilişkin yapılan çalışmaların sonuçlarına bakıldığında, tüm çalışmaların kendi eğitim programları kapsamında verdikleri eğitim ve sonrasında yaptıkları ölçümler sonucunda istatistiksel olarak hedeflenen davranışlarda olumlu yönde bir gelişme olduğu görülmektedir. Sonuç:İncelenen çalışmaların sonuçlarının sentezi, okul temelli cinsel sağlık eğitimlerinin genel olarak cinsel sağlık bilgisi ve tutumunu olumlu yönde geliştirdiğini göstermektedir. Fakat, araştırma sonuçlarının hiç birinde bu iyileşmenin uzun dönemli etkilerinin olup olmadığına yer verilmemiştir. aynı zamanda eğitimin verildiği grupların hazır oluş düzeyleri aynı değildir. üniversite öğrencileri, lise öğrencileri ve ilköğretim düzeyinde yer alan öğrencilerin bu eğitimleri almaları gereken süreler birbirinden farklı olabilir. Fakat hiçbir çalışmada buna ilişkin bir seçim kriterinden bahsedilmemiş. Eğitim içerikleri açısından bakıldığında bu derlemede, nispeten diğerlerine göre eğitim bilimleri tarafından yapılan çalışmalarda toplumsal cinsiyet rolleri, hayır deme becerisi, cinsel mitler, cinselliğin sosyal boyutu gibi başlıkların eğitim içeriğine daha fazla dahil edildiği belirlenmiştir. Yapılan çalışmalarda bir araştırma dışında hepsi p değerini açık olarak ifade etmiştir. Sadece bir çalışmada, p değerini vermekten ziyade istatistiksel anlamlılığı belirtmek için ‘’p<.05’’ ifadesini kullanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Okul, Cinsel Sağlık Eğitimi, Türkiye


 


Keywords: