2. Uluslararası Kadın Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Kongresi

2. Uluslararası Kadın Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Kongresi Yıl:2017  Sayı: 2  Alan: Kongre

Sema ÇİFÇİ, Vasfiye BAYRAM DEĞER, Nurgül ARSLAN ACAR
SAĞLIK YÜKSEKOKULU EBELİK ÖĞRENCİLERİNİN BESLENME DAVRANIŞLARI VE BEDEN KİTLE İNDEKSİ(BKİ) KULLANILARAK OBEZİTE DURUMUNUN SAPTANMASI
 
Kadın üniversite öğrencileri, üniversite hayatlarında genellikle yanlış beslenme alışkanlıkları ve ağırlık kazanımı ile sonuçlanan bir yaşam deneyimi yaşamaktadırlar. Üniversite eğitiminin başlaması ile aile ortamından ayrılan öğrenciler özellikle beslenme açısından dış etkenlere daha açık hale gelmekte ve kendi özgür seçimlerini daha belirgin bir şekilde yapabilmektedir. Özellikle hazır besinlere olan yönelim artmakta, bu besinlerin tüketimiyle bireylerin gereğinden fazla enerji, yağ, basit karbonhidrat, tuz alımı olmaktadır. Üniversite döneminde edinilen beslenme tutumları ve ortaya çıkabilecek yeni alışkanlıklar bireyin hayatının sonraki evrelerini de etkileyebilmektedir. Bu dönemde yanlış beslenme alışkanlığı kazanmış bireyler obezite veya malnutrisyon gibi birçok hastalığa temel oluşturan sağlık problemleri ile yüzleşebilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü obeziteden korunmak için vücut gereksinmelerini karşılayacak enerji ve besin öğelerinin önerilen miktarlarda günlük olarak alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Obezitenin önlenmesi, beraberindeki kalp-damar hastalıkları, diyabet gibi kronik hastalıkların önlenmesi açısından da büyük önem taşımaktadır. Bunun için günde en az 3 ana öğün besin tüketmek; tek yönlü beslenme, aç kalma veya aşırı beslenme gibi sağlığı bozucu durumlardan sakınmak gerektiği çalışmalarda vurgulanmaktadır. Amaç: Bu araştırma ebelik bölümü öğrencilerinin beslenme alışkanlıklarının belirlenmesi ve antropometrik ölçümlerin değerlendirilmesi amacıyla planlanmıştır. Kapsam: Araştırmanın evrenini Artuklu Üniversitesi Ebelik Bölümü öğrencileri (toplam 173) oluşturmuştur. Sınırlılıklar: Araştırmamız sadece Sağlık Yüksekokulu ebelik öğrencileriyle sınırlandırılmıştır. Yöntem: Bu araştırma 13.02.2017 ve 18.03.2017 tarihleri arasında Mardin Artuklu Üniversitesi’nde öğrenim gören ebelik öğrencileri üzerinde yürütülmüş kesitsel bir çalışmadır. Herhangi bir örnekleme yöntemi kullanılmadan evrenin tamamına ulaşılması hedeflenmiştir. Araştırmaya katılan bireylere sosyodemografik özellikleri formu, beslenme durumuna ilişkin bilgilerin toplanmasında; beslenme durumunun değerlendirilmesi formu, antropometrik ölçümlere ilişkin veriler antropometrik ölçüm formu ile bireylerle birebir görüşülerek kaydedilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde SPSS(Statistical Package for Social Sciences) programı kullanılmıştır. Analizlerde frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, Students t testi ve ki kare testi kullanılmıştır, p<0.05 değeri anlamlı olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Öğrencilerin yaş ortalaması 20.7±2.12 yıl, BKİ ortalaması 21.39±2.52 kg/ m2’dir. Öğrencilerin %5.2’si evli, %94.7’si bekârdır. Aylık gelir ortalama 413.35±176,34 TL, beslenmeye ayrılan bütçe 146.3±91.48 TL’dir. Öğrencilerin %61.84’ü yurtta kalmakta, %19.07’si ailesi ile birlikte yaşamaktadır. Öğrencilerin %50.28’inin ailesi il merkezinde yaşamaktadır. Ebeveynlerinin çalışma durumuna bakıldığında %6.35’inin annesi, %3.79’unun babası çalışmamaktadır. Öğrencilerin %47.39’unun annesi okur-yazar değilken, okuryazar olmayan baba oranı %5.78’dir. Öğrencilerin %7.51’i sigara kullandığını %94.78’i alkol kullanma alışkanlığının olmadığını bildirmiştir. Öğrencilerin %56.64’ü bedenen sağlık algısını ‘orta’ düzey olarak belirtmiştir. ‘Yeterli ve dengeli besleniyor musunuz?’ sorusuna öğrencilerin %41.62’si hayır cevabını vermiştir. Öğrencilerin sağlıklarını etkilediğini düşündükleri faktörler sorgulandığında en fazla %76.3 ile ‘beslenme etkilidir’, %72.8’i ise stress durumu etkilidir’ yanıtını vermiştir. Kahvaltı yapma alışkanlığı olan öğrenci oranı %94.2, akşam yemeği alışkanlığı olan öğrenci oranı %98.8, öğlen yemeği alışkanlığı olan öğrenci oranı %66.5 olarak tespit edilmiştir. Kahvaltıda en çok tüketilen besin grubu ise %93.8 ile ‘Çay, peynir, zeytin, yumurta, ekmek’ ifade edilmiştir. Öğün atlama nedeni olarak en fazla (%36.4) iştahsızlık problemi ve zamanım yok (%33.5) nedenleri bildirilmiştir. Öğrencilerin yemek seçimini en çok etkileyen faktörler sırasıyla yemeğin doyurucu olması (%56.6) ve kullanılan malzemenin kalitesi (%24.9) olarak saptanmıştır. Öğrencilerin %64.2’sinin BKİ 18.5-24.99 kg/m2 arasında olup %2.9’u kendini obez olarak, %12.7’si ise zayıf olarak tanımlamaktadır. BKİ <18.5 olan öğrencilerin %4.6’sı beden algısını normal, %6.9’u zayıf olarak dile getirmiştir. Öğrencilerin beden algısı ve BKİ’leri arasındaki ilişki istatiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Öğrencilerin öğün yapma alışkanlığı ve antropometrik ölçümleri arasındaki ilişkiyi incelediğimizde BKİ değeri 18.5-24.99 kg/m2 arasında olan ve kahvaltı yapma alışkanlığı olan öğrenciler %76.3, öğle yemeği alışkanlığı olan öğrenciler %51.4, akşam yemeği alışkanlığı olan öğrenciler %79.2 olarak saptanmıştır (p<0.05). Bireylerin BKI dağılımları ve öğün yapma alışkanlıkları arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilşki bulunmamıştır. Bel çevresi 80-88 cm arasında olan ve kahvaltı,öğle yemeği, akşam yemeği yeme alışkanlığı olan öğrencilerin yüzdesi ise sırasıyla %40.5, %27.7, %42.2 olarak saptanmıştır (p<0.05). Bireylerin bel çevresi ölçümleri ve öğün yapma alışkanlıkları arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilşki bulunmamıştır. Sonuç: Çalışma sonucunda öğrencilerin öğün atlama nedenleri, yemek seçiminde dikkat ettikleri husular saptanmıştır. Öğrencilerin kendi beden algıları ve BKİ’leri arasındaki ilişki istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Öğrencilerin öğün yapma alışkanlığı ve antropometrik ölçümleri arasında istatiksel açıdan anlamlı bir sonuç bulunamamıştır.

Anahtar Kelimeler: Beslenme Alışkanlığı, Beden Kitle İndeksi, Obezite, Mardin, Ebelik Öğrencileri


 


Keywords: