2. Uluslararası Kadın Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Kongresi

2. Uluslararası Kadın Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Kongresi Yıl:2017  Sayı: 2  Alan: Kongre

Buket GENÇ ROLLAS, Müge SEVAL
ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE FARKLI KİŞİLİK BOYUTLARININ ŞİDDET EĞİLİMİ DÜZEYİNE ETKİSİ
 
Kişilik kavramı geçmişten günümüze kadar gelen birçok davranış bilimcisinin üzerinde durduğu konulardan biri olmuştur. Kişiler arasındaki temel farklılıkları ele alan ve kişiliğin sınıflanmasında önemli bir yer tutan Beş Faktör Kişilik Modelinin varsayımına göre bireysel farklılıklar tüm dünyada farklı kelimelerle ifade edile boyutların tek bir değer üzerinde birleşmesini esas alır. Kişiliğin beş temel boyutu vardır. Bunlar; dışadönüklük, duygusal dengelilik, sorumluluk, geçimlilik ve açıklıktır. Şiddet; günümüzde giderek artan ve çözüm yolları bulunmaya çalışılan önemli sorunlardan biridir. İnsan davranışlarında şiddete eğiliminin artmasında pek çok etmen etkilidir. Literatür incelendiğinde, bu etmenler arasında farklı kişilik ve onun alt boyutlarının yer aldığı görülmektedir. Şiddet farklı yaş gruplarında artan bir yapı göstermektedir. Ergenlik dönemi de karmaşık yapısı itibariyle, şiddet eğiliminin arttığı bir dönemdir. Üniversite dönemi ergenlikten genç yetişkinliğe geçilen bir dönemdir. Ailesinden uzaklaşarak farklı stres faktörleri ile baş etmek zorunda kalan gencin, kendi kişilik yapısını yeniden keşfetmeye çalışırken şiddete eğilim göstermesi söz konusu olabilmektedir. Amaç: Araştırmada farklı kişilik özelliklerine sahip üniversite öğrencelerinde, çeşitli şekillerde ortaya çıkan şiddet eğilim düzeyini belirlenmesi amaçlanmıştır. Kapsam: Araştırma; Mart- Ağustos 2017 tarihleri arasında bir devlet üniversitesinin Sağlık Bilimleri, Mühendislik ve İktisadi ve İdari Bilimler gerçekleştirilmiştir. Araştırma gruplarının belirli fakülte ve yüksek okuldan alınması bunun yanı sıra tek üniversitede öğrenim gören öğrencilerde gerçekleştirilmesi ve veri toplama araçlarından sosyodemografik özellikler bilgi formunun geniş kapsamlı hazırlanmamış olmasıdır. Araştırmanın evreni 7028 kişi oluşturmuş olup, bu mevcut içerisinden kura çekme yöntemi ile Sağlık Bilimleri Fakültesi’nden Hemşirelik Bölümü, Mühendislik Fakültesi’nden Makine, Çevre, Maden Mühendisliği Bölümleri ve İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nden Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Maliye bölümleri 3256 kişi ile evren daraltılarak yeni bir evren oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi ise 345 öğrencidir. Sınırlılıklar: Araştırma gruplarının belirli fakülte ve yüksek okuldan alınması bunun yanı sıra tek üniversitede öğrenim gören öğrencilerde gerçekleştirilmesi ve veri toplama araçlarından sosyodemografik özellikler bilgi formunun geniş kapsamlı hazırlanmamış olmasıdır. Yöntem: Araştırma karşılaştırmalı ve betimsel olarak planlanmış olup 9 sorudan oluşan kişisel bilgi formu, 42 sorudan oluşan 5’li likert ölçeği doğrultusunda derecelendirilen kişiliğin beş temel boyutu ölçeğinde dışadönüklük için Cronbach’s Alpha değeri 0.753, duygusal dengelilik için 0.764, sorumluluk için Cronbach's Alpha değeri 0.722, geçimlilik için Cronbach's Alpha değeri 0.633, açıklık için Cronbach's Alpha değeri 0.653 bulunmuştur. Ergenlerin şiddete yönelik tutumlarını yaş ve cinsiyet açısından inceleyebilmek için son hali 10 maddeden oluşan “Ergenlerin Şiddete Yönelik Tutumları Ölçeği” geliştirilmiştir. Likert tipi olarak geliştirilen ölçekte en düşük puan 10, en yüksek puan 50’dir. Araştırmaya toplam 345 öğrenci katılmış olup, tanımlayıcı istatistikler, ShapiroWilk testi, Mann Whitney U testi, KruskalWallis testi, Bonferonni Düzeltmeli Mann Whitney U testi ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma başlamadan önce Bülent Ecevit Üniversitesi İnsan Araştırmaları Etik Kurulu’ndan 04.03.2017-204 protokol numarası ile etik kurul izni alınmıştır. Bulgular: Araştırmayı 148 erkek, 203 kız öğrenci oluşturmuş olup öğrencilerden %73.2 ‘si bölüme isteyerek, %26.8 ise istemeyerek gelmiş, okuduğu şehri seven %49.9 sevmeyen %50.1 olarak bulunmuş, %50.1’i evde, öğrencilerin %13.4’ü özel yurtta, %31.6’sı devlet yurdunda %4.3’ü ise evde kalmaktadır. Erkeklerde şiddet eğilim ortalaması daha fazla bulunmuş olup, şehri sevmeyen öğrencilerde, sadece evde kalan ve devlet yurdunda kalan öğrenciler karşılaştırıldığında evde kalan öğrencilerde, gelir düzeyine göre bakıldığında gelir düzeyi kötü olan öğrencilerde, üniversite bölümleri olarak bakıldığında Maden Mühendisliği, Maliye ve Siyaset Bölümlerinde şiddete eğilim düzeylerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Elde edilen verilere göre üniversite öğrencilerinin kişilik boyutu ile şiddet eğilimi düzeylerinin ilişkili olduğu, özelliklede sorumluluk ve geçimlilik kişilik boyutlarına sahip öğrencilerinde şiddet eğiliminin yüksek olduğu bulunmuştur. Kişilere ait 5 alt boyut arasında ise zayıf ilişki tespit edilmiştir. (Tüm r değerleri <0,40).Sonuç: Erkek cinsiyet, düşük gelir durumu, üniversitenin okunduğu şehrin öğrenci üzerinde yarattığı stres (iklim, şehri sevmeme, çevresel koşullar…), toplu yaşam ortamlarından uzakta evde yaşama, okuduğu bölüm (maden mühendisliği gibi çalışma koşullarının ağır olduğu bölümler) de okuyan öğrencilerin şiddete eğitim düzeyinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Üniversite öğrencilerinin kişilik boyutu ile şiddet eğilimi düzeylerinin zayıf ilişkili olduğu, özelliklede sorumluluk ve geçimlilik kişilik boyutlarına sahip öğrencilerinde şiddet eğiliminin yüksek olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Üniversite Öğrencileri, Şiddet Eğilimi, Kişiliğin Beş Temel Boyutu


 


Keywords: