2. Uluslararası Kadın Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Kongresi

2. Uluslararası Kadın Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Kongresi Yıl:2017  Sayı: 2  Alan: Kongre

HATİCE ACAR BEKTAŞ
KADINLAR NEDEN SPOR YAP(AM)IYOR?
 
Bireylerin sağlıklı olması, kendini tanıması, yetenek ve yeterliliklerinin farkında olması, potansiyelini tümüyle gerçekleştirebilmesi için boş zamanlarını bilinçli bir biçimde değerlendirmesi gerekir. Modern toplumlarda, boş zamanların değerlendirilmesinde en çok başvurulan yollardan birisi spordur. Spor, bireyin bedensel, ruhsal ve sosyal gelişimini sağlayan bir eylem biçimidir. Bireysel gibi görülen spor; imkân, ortam, hedef ve yapılış şekliyle sosyaldir ve sosyal bir çevrede yapılır. Bir toplumda kadının spora katılımı, kadının o toplum içerisindeki genel statüsünün bir yansımasıdır. Ulusal ve uluslararası birçok platformda kadınların spora yönlendirilmesi ve katılması ile ilgili çalışmalar yapılmaktadır. 1981 yılında yürürlüğe giren Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi (CEDAW) Uluslararası Sözleşmesi ve 1995 yılında imzalanan Pekin Deklerasyonu buna en iyi örneklerdendir. Amaç: Bu derleme, ülkemizde kadının spor yapmasını/yapamamasını etkileyen faktörlere dikkat çekmek amacı ile yazılmıştır. Kapsam: Bu çalışma spor ve kadın ile ilişkili başlıkları içermektedir. Sınırlılıklar: Çalışmada, veri tabanlarından ulaşılan tam metin makalelerin sonuçlarına yer verilmiştir. Yöntem: Bu derleme, zaman kısıtlaması olmadan ilgili arama motorlarından makaleler incelenerek yazılmıştır. Bulgular: Kadınların spor yapmasını/yapamamasını etkileyen faktörler: Toplumsal cinsiyet algısı ve rolleri, Dünya genelinde de kadının konumu ve kendisine biçilen roller düşünüldüğünde, spor içinde kadının sporcu özelliğinden önce cinsiyetiyle değerlendirildiği söylenebilir. Sosyo-ekonomik yapı: Spor yapmanın ve spor malzemelerinin belli bir maliyeti olabilir. Ekonomik olarak bağımsız olmayan kadın bu maliyeti karşılamakta zorlanabilir. Yapılan çalışmalarda kadınların sosyo-ekonomik düzeylerinin artmasının serbest zaman etkinliklerine katılımlarını da arttırdığı belirlenmiştir. Ülkemizde, kadınların spor için yürüyüşe yönelmesinin nedeni daha az maliyetli bir aktivite olması olabilir. Aile yapısı: Çocuk sahibi olan kadınların kendilerine ve spora ayıracak zaman bulmakla ilgili ciddi stres kaynakları vardır. Çocuk sahibi olmanın dışında evli kadınlarda boş zamanları değerlendirme ve spora karşı tutumu da kadınların bu konudaki etkinliklerini etkilemektedir. Bekar kadınlarda ise aile tutumu önemli bir etkendir. Çalışan ve meslek sahibi kadınlarda sosyo ekonomik düzey yükselmekle birlikte bu etkinliklere katılmak için zaman ayıramama problemi söz konusudur. Çünkü meslek sahibi kadınlar çalışma saatlerinin dışında aile hayatlarının da iyi olması için evlerinde ailelerin yaşam kalitelerinin artmasına yönelik çalışmalar yapmaktadırlar. Dini inançlar: Hayatın her alanında olduğu gibi özellikle kadınların serbest zaman ve spor etkinliklerine katılımları üzerinde de dini değerlerin ve dinsel yaşayış özelliklerinin büyük bir rolü bulunmaktadır. Yapılan araştırmalarda kadınların serbest zaman ve spor etkinliklerine katılımları üzerinde dinin sınırlayıcı ve engelleyici bir rolü olduğu belirlenmiştir. Yapılan bir araştırmada Müslüman kadınların serbest zaman ve spor etkinliklerine katılım düzeylerinin düşük olduğu tespit edilmiştir. Çevresel Faktörler: Yaşanılan çevrenin sahip olduğu fiziksel özellikler, coğrafi yapı, tesis ve saha bulunma durumu gibi özellikler kadınların spor ve serbest zaman etkinliklerine katılımlarını kısıtlayan unsurlar arasında yer almaktadır. Dünyanın birçok yerinde kırsal ve kentsel yaşam alanlarının sahip olduğu imkânların arasındaki büyük farklılıklar göz önünde bulundurulduğu zaman, kırsal kesimlerde yaşayan kadınların spor ve serbest zaman etkinliklerine katılım düzeylerinin daha düşük olması beklenen bir sonuç olduğu söylenebilir. Algılanan Sosyal Destek: Genç kadınlar üzerinde yapılan benzer bir araştırmada da spora yönelme konusunda ebeveyn ve aile desteğinin önemli bir rolü olduğu saptanmıştır. Motivasyon: Yapılan çalışmaların sonuçlarına göre; ülkemizde kadınlar herhangi bir sağlık sorunu, fazla kiloluluk veya beden memnuniyetsizliği gibi sorunlarla karşılaşmadıkları sürece spor etkinliklerine yönelmemektedirler. Diğer bir ifade ile kadınlarda herhangi bir özel amaç olmaksızın sadece sağlıklı yaşam için spor yapma alışkanlığı düşük düzeydedir. Mitler: Kadınların spora bakışını etkileyen bazı mitler şöyle sıralanabilir: -Şiddetli fiziksel etkinliklere katılım çocuk sahibi olmada sorunlara yol açabilir, - Sportif etkinliklere katılan kadınların üreme organları veya memeleri zarar görür, - Kadınların kemik yapıları erkeklerinkine göre daha kırılgandır ve bu yüzden sakatlanma ihtimalleri daha fazladır. Sonuç: Bir toplumda kadının spora katılımı, kadının o toplum içerisindeki genel statüsünün bir yansımasıdır. Kadının spora yönelmesinin ve katılmasının sağlanması kadının sağlığı kadar toplum sağlığı açısından da son derece değerlidir. Anahtar Kelimeler: Spor, Kadın, Sağlık

Anahtar Kelimeler: Spor, Kadın, Sağlık


 


Keywords: