SUBMISSIONS

SUBMISSION DETAIL

Aysu zel ALIKAN, Ferhan MANTAR
 


Keywords:



OTZM SPEKTRUM BOZUKLUU VE DKKAT EKSKL HPERAKTVTE BOZUKLUUNDA BLSEL LEV VE BESLENME
 
Tipik olarak ocuklukta balayan nrogeliimsel bozukluklar olan Otizm spektrum bozukluu (OSB) ve Dikkat eksiklii/hiperaktivite bozukluu (DEHB) prevelans gn getike artmaktadr.OSB; snrl, tekrarlayan davranlar, ilgi alanlar veya duyusal semptomlarn varl ile birlikte, sosyal iletiim ve etkileim eksiklikleri ile karakterizedir.DEHB ise dikkat eksiklii ve/veya hiperaktivite-drtsellik semptomlarn ieren ocuk ve ergenlerde yaygn grlen bir hastalktr.OSB ve DEHB'nin etiyolojisi kesin olarak bilinmese de , genetik ve evresel faktrlerin (prenatal, perinatal ve postnatal gibi) etkileiminin OSB ve DEHB geliiminde rol oynad dnlmektedir. Bununla birlikte DEHB OSB'li ocuklarda en sk grlen komorbiditedir ve OSB ile DEHB sklkla birlikte grlr. OSB'li ocuklar gda seicilii,gda reddi ve gastroinstestinal semptomlardan tipik gelien akranlarna gre daha fazla etkilenmektedir.Beslenmenin nrogeliim, bili ve davran zerindeki etkisi dnldnde, nrogeliimsel bozukluklar zerinde potansiyel olumlu etkilere sahip olabilir.Bu balamda yaplan bu incelemede sonular gzden geirildiinde, zellikle OSBde glutensiz kazeinsiz diyet ; DEHBde ise gda katk maddeleri hari tutma diyeti ve bir tr eliminasyon diyeti olan Oligoantijenik Diyet n plana kmtr.Bir eliminasyon diyeti uygulamann temel amac, hangi gdalarn semptomlar iddetlendirdiini bulmak olsa da bu kavram, olumsuz reaksiyonlarla gda arasndaki balantdan, nrodavransal semptomlarla bir balantya kadar geniletilmitir.Bu nedenle psikiyatri alannda, eliminasyon diyetlerinin nrogeliimsel bozukluklara ve ilikili davransal , bilisel bozukluklara katkda bulunan gdalar tanmlamak iin kullanlabilecei dnlmtr.Bununla birlikte her ocuk besinlere ayn dzeyde hassasiyet gstermeyebilir.Bu nedenle OSB ve DEHB beslenme stratejilerinde ocuklarn bireysel olarak deerlendirilmesi ve bireysel olarak tespit edilen gda hassasiyeti ve gereksinimleri balamnda bireysel diyet nerileri verilmesi nem arz etmektedir. ORCID NO: 0000-0001-6631-9784, 0000-0001-9923-7435

Anahtar Kelimeler: Beslenme, Otizm, Dikkat Eksiklii, Hiperaktivite Bozukluu, Bilisel