SUBMISSIONS

SUBMISSION DETAIL

Sibel KK
 


Keywords:



YKSEK RSKL GEBELK SRECNDE STRESLE BAA IKABLMEDE ALTERNATF YNTEMLER
 
z: Gebelik, reme ana gelmi salkl her kadn iin esiz ve doal bir sre olarak kabul edilmektedir. Fertilizasyonun gereklemesiyle birlikte fizyolojik uyarlar balar ve her trimestera zg baz anotomik, biyokimsayal ve sistemsel deiimler meydana gelir. Kadnn bu deiimlere adaptasyon salayamamas i ve d homeostasn bozulmasna ve salk ile hastalk arasndaki izginin daralmasna neden olmaktadr. zellikle kadnn dk ve olumsuz sosyo-ekonomik evreye ve yetersiz eitim seviyesine sahip olmas, sigara, alkol veya madde kullanmnn olmas, gebelik yann <18 veya >35 olmas, obstetrik ve maternal tbbi zgemiinin bulunmas gibi faktrler, annenin veya bebeinin hayatn ve salk durumunu tehdit ederek yksek riskli gebelik grubuna girmesine neden olmaktadr. Fizyolojik ve psikososyal bir durum olan yksek riskli gebeliklerde kadnlar normale gre daha fazla korku ve stres yaamaktadr. Artan stres, hipotalamik-pititer-adrenal aksnn aktive olmasna ve stres hormonlarnn salnmnn artmasn tetiklemektedir. Artan stres hormonlar plasenta araclyla fetse gemekte ve plasentay besleyen damarlarda konstriksiyon olumasna ve kan akmnn azalmasna neden olmaktadr. Morbitite ve mortalite riskini arttran bu durum fetste, intrauterin gelime bozukluu, preterm eylem, nrolojik sorunlar, dk doum arl, dk apgar skorlu yenidoan gibi komplikasyonlarn gelimesine neden olabilirken, kadnda ise annelik rolne ilikin duygusal, yaamsal, davransal beklenti ve atmalarn ortaya kmasna, bedeni ve yaam zerinde otokontroln kaybederek yetersiz ve baarsz hissederek psikopatolojik durumlarn ortaya kmasna neden olabilmektedir. Karmak bir hal alan bu srete kadn, kendi ve bebeinin saln koruyabilmek ve stres ynetimini salayarak yaam kalitesini arttrabilmek iin sk sk nonfarmakolojik yntemlere bavurmaktadr. Yaplan almalar stresi azaltmak ve emosyonel iyilik hali salamak iin; diyafragmatik solunum, progresif kas geveme egzersizleri, yoga, dleme, sosyal destek, masaj terapi ve mzik terapi gibi nonfarmakolojik yntemleri nermektedir. nerilen bu yntemlerin gebelik yaknmalarn azaltt, gebelik iyiliini ve yaam kalitesini arttrd, beden alglarn pozitif etkiledii, stres seviyesini ve maternal kayg dzeyini azaltt, fetal kalp atm hznn daha dengeli seyretmesini salad ve prematr veya dk doum arl gibi olumsuz doum sonular zerinde pozitif etkili olduu bildirilmitir. Derlemenin amac yksek riskli gebelie sahip kadnlarda stres ynetiminin nemine ve stresle baa kabilmede kullanabilecekleri alternatif yntemlere dikkat ekmektir.

Anahtar Kelimeler: Anahtar Kelimeler: yksek riskli gebelik, riskli gebelik, stresle baa kma, stres ynetimi