BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Yasemin ERKAL AKSOY, Melek Gülsün ÖZENTÜRK
PREKONSEPSİYONEL DÖNEMDE VERİLEN EĞİTİMİN KADINLARIN SAĞLIK DAVRANIŞLARI DEĞİŞİM AŞAMALARINA (TRANSTEORETİK MODEL) ETKİSİ
 
Amaç: Bu çalışmanın amacı; hiç gebelik yaşamamış, gebelik düşünen kadınlara verilen eğitimin kadınlardaki sağlık davranışları değişim aşamalarına (transteoretik model) etkisinin incelenmesidir. Yöntem: Araştırma, Randomize Kontrollü Eğitim Müdahale Çalışmasıdır. Selçuklu/Konya ilçesinde 17 No’lu Aile Sağlığı Merkezinden bakım alan, hiç gebelik yaşamamış kadınlar araştırma evrenini oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğü G*Power 3.1.7 programı ile %5 hata, %80 güç, 0.3 etki büyüklüğü (orta düzey etki) alındığında her grupta en az 88 kadın olarak hesaplanmıştır. Girişim grubundan 15 kadın kontrol grubundan 13 kadın çalışmadan çıkarılmış olup, toplam 180 (girişim=91, kontrol=89) kadın ile çalışma sonlandırılmıştır. Kuruma gelen kadınlar örneğe alınma kriterleri açısından değerlendirilmiş ve randomize örnekleme yapılarak iki gruba ayrılmıştır. Birinci görüşmede tüm kadınlara; tanıtıcı bilgi formu, Prekonsepsiyonel Risk Değerlendirme Formu, Değişim Aşamalarını Değerlendirme Formu, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II (SYBDÖ), Genel Öz-Yeterlilik Ölçeği (GÖYÖ) uygulanmıştır. Girişim grubuna gebeliğe hazırlık eğitimi verilmiş, kontrol grubuna ise rutin uygulama yapılmıştır. Girişim gurubu ile dört hafta sonra hatırlatma amaçlı telefon görüşmesi yapılmıştır. İlk görüşmeden sekiz hafta sonra tüm kadınlara aynı anket formları uygulanmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan kontrol ve girişim grubunda kadınların çoğunluğunun 18-35 yaş grubunda olduğu belirlenmiştir. Kadınların Folik Asit kullanma, düzenli fiziksel aktivite, yeterli ve dengeli beslenme ve sigarayı bırakma değişim aşamaları ön-test sonuçlarına göre; kontrol ve girişim grubunda anlamlı fark olmadığı, son test sonuçlarına göre ise değişkenler açısından kontrol ve girişim grubunda anlamlı fark olduğu bulunmuştur. Kadınlar GÖYÖ, SYBDÖ ve alt boyutlarının puan ortalamaları ön-test sonuçlarına göre kontrol ve girişim grubu arasında açısından fark olmadığı, son-test sonuçlarında ise kontrol ve girişim grupları arasında ölçeklerin puan ortalamaları açısından fark olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Çalışmamızda gebeliğe hazırlık eğitiminin kadınların Folik Asit kullanma, düzenli fiziksel aktivite, yeterli ve dengeli beslenme değişim aşamalarında ve GÖYÖ, SYBDÖ ve alt boyutlarının puan ortalamalarında anlamlı fark ortaya çıkmasına neden olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Prekonsepsiyonel Dönem, Transteorik Model, Eğitim, Gebeliğe Hazırlık, Ebelik



 


Keywords: